Bakgrunnur/hugmyndafræði

Einstaklingurinn mótast af persónuleika sínum og lífshlaupi og verður því ekki slitinn úr samhengi við umhverfi sitt. Fjölskyldan er hluti af umhverfi einstaklingsins. Endurhæfingarhjúkrun miðar að því að styðja fjölskylduna vegna breytinga eða röskunar á daglegu lífi sem slys og langvinnir sjúkdómar hafa í för með sér. Endurhæfingarhjúkrun tekur mið af getu og færni einstaklingsins og stuðlar að aukinni virkni og þátttöku hans í samfélaginu. Frumskylda hjúkrunarfræðings á sviði endurhæfingar er að stuðla að velferð og sjálfstæði einstaklingsins. Mikilvægt er að hjúkrunarfræðingurinn nálgist einstaklinginn á hans eigin forsendum og að hann sé virkur þátttakandi í meðferðinni. Áhersla þarf því að vera á góð samskipti og samráð.

Störf endurhæfingarhjúkrunarfræðinga

Störf hjúkrunarfræðinga við endurhæfingu eru margvísleg og tengjast mörgum sviðum innan hjúkrunar. Félagsmenn fagdeildar endurhæfingarhjúkrunarfræðinga starfa m.a við endurhæfingu hjartasjúklinga, lungnasjúklinga, verkjasjúklinga, gigtarsjúklinga, geðsjúklinga, taugasjúklinga, sjúklinga með offituvandamál, sjúklinga eftir slys og fleira. Hver einstaklingur hefur sína sérstöðu og er lagt kapp á að efla heilbrigðisvitund, uppfylla þarfir, bæta líðan og sjálfstæði hvers og eins með stuðningi, fræðslu og sérhæfðri hjúkrun.Hjúkrunarfræðingar eru þátttakendur í þverfaglegum teymum á endurhæfingardeildum ásamt iðjuþjálfum, læknum, sjúkraþjálfurum, félagsráðgjöfum, sálfræðingum og fleiri fagstéttum. Megináherslan í störfum endurhæfingarhjúkrunarfræðinga er á að kenna, styðja og þjálfa sjúklinga og fjölskyldur þeirra í að verða sjálfbjarga með eigin þarfir. Ef þörf er á áframhaldandi stuðningi eða aðstoð eftir útskrift, þá sér endurhæfingarhjúkrunarfræðingur um að hjálpa sjúklingnum eða fjölskyldu hans til að finna viðeigandi úrræði og eftirfylgd. Hluti af starfi hjúkrunarfræðinga í endurhæfingu er að efla sjálfstraust sjúklinga og veita þeim fræðslu og stuðning til að bæta lífsgæði.

Markmið

Markmið endurhæfingarhjúkrunar er að við útskrift af endurhæfingardeild hafi sjúklingurinn lært um sinn sjúkdóm og hvaða leiðir honum eru færar til að halda sjúkdómseinkennum í lágmarki eða forðast þau. Stefnt er að því að einstaklingurinn fari úr hlutverki sjúklings og átti sig á að hann geti sjálfur stuðlað að bættri heilsu sinni með því að taka ábyrgð á eigin lífsstíl. Endurhæfingarhjúkrun byggir á góðri upplýsingaöflun í byrjun, greiningu hjúkrunarvandamála, markmiðssetningu í samvinnu við sjúklinginn og reglulegum viðtölum til stuðnings og eftirfylgni. Hjúkrunarfræðingurinn mætir sjúklingnum þar sem hann er staddur, aðstoðar hann við að greina styrkleika sína og veikleika og meta hvernig best er að standa að uppbyggingu. Hjúkrunarfræðingar sem vinna við endurhæfingu þurfa að hafa víðtæka þekkingu á þeim sjúkdómum sem valda því að sjúklingar þurfa endurhæfingar við. Ólík vandamál sjúklinganna gera miklar kröfur um sérfræðiþekkingu hjúkrunarfræðinga á ólíkum sviðum endurhæfingar.

Rannsóknir og þróun

Þeir hjúkrunarfræðingar sem eru sérhæfðir í endurhæfingu hafa flestir öðlast sína sérfræðiþekkingu í starfi á viðkomandi sviðum innan hjúkrunar. Hægt er að taka MS próf í endurhæfingarhjúkrun í tengslum við Háskóla Íslands og erlenda háskóla. Hjúkrunarfræðingar hafa nýtt sér námskeið og ráðstefnur á sviði endurhæfingar, bæði hérlendis og erlendis. Á síðustu árum hefur orðið mikil vakning á sviði endurhæfingar sérstaklega í formi rannsókna og vísindastarfa.

Hjúkrunarfræðingar vilja efla rannsóknir í endurhæfingarhjúkrun og leitast við að nýta niðurstöður þeirra í daglegum störfum (evidence based nursing). Sérhæfing á sviðum endurhæfingarhjúkrunar hefur aukist undanfarin ár sem eykur gæði þjónustunnar. Sérhæfð endurhæfingarhjúkrun fer fram á eftirtöldum stöðum : Reykjalundi, LSH, Kristnesi FSA og NLFÍ .

Forvarnir

Forvarnir eru mikilvægur þáttur í endurhæfingu og hvetja endurhæfingarhjúkrunarfr til opinberrrar umræðu í þjóðfélaginu um heilbrigðan lífsstíl.Stór þáttur forvarna í endurhæfingu er fræðsla til sjúklinga og fjölskyldna þeirra.
Hjúkrunarfræðingar vilja efla rannsóknir í endurhæfingarhjúkrun og leitast við að nýta niðurstöður þeirra í daglegum störfum (evidence based nursing).
Sérhæfð endurhæfingarhjúkrun fer fram á eftirtöldum stöðum : Reykjalundi, LSH, Kristnesi FSA og NLFÍ .

Alþjóðasamtök

Á nokkrum sviðum endurhæfingar eru tengsl við alþjóðasamtök og er mikill áhugi á að efla þau samskipti enn meir.

Gagnlegar vefsíður

www.rehabnurse.org
www.ahcpr.gov
www.doktor.is/sjukdomar
www.strokecenter.org
www.reykjalundur.is
www.msfelag.is
www.gigt.is
www.lauf.is
www.aascin.org
www.parkinson.org
www.braintrauma.org
www.aann.org