Hugamyndafræðin að baki starfinu

Markmið geðhjúkrunar er að veita örugga og árangursríka hjúkrun sem byggð er á þekkingu og umhyggju fyrir sjúklingnum og fjölskyldu hans. Mikilvægt er að einstaklingar með geðröskun fái meðferð án tafar og verði virkir þátttakendur ásamt fjölskyldu sinni í allri ákvarðanatöku og meðferð. Geðhjúkrun byggir að miklu leyti á samstarfi og samvinnu við aðrar heilbrigðisstéttir til að tryggja samfellda og samhæfða umönnun og eftirmeðferð. Virkt samstarf við skjólstæðinga og fjölskyldur þeirra er því lykill að allri geðhjúkrun. Rannsóknir eru undirstaða faglegrar þróunar í geðhjúkrun.

Lýsing á starfinu sjálfu, hvað felur það í sér

Hjúkrun er breiður starfsvettvangur og býður upp á óþrjótandi möguleika á þróun í starfi. Auk þess eru sérgreinar hjúkrunar margar og hver getur því fundið sér áhugasvið við hæfi. Störf við geðhjúkrun eru fjölbreytileg og felast að miklu leyti í samskiptum við skjólstæðinga og fjölskyldur þeirra. Störf við geðhjúkrun byggja að miklu leyti á teymisvinnu sérfræðinga. Hugtök eins og stuðningur, samskipti, samstarf og fræðsla eru lykilhugtök í geðhjúkrun. Geðhjúkrunarfræðingar eru lausnarmiðaðir í úrlausnum flókinna vandamála af geðrænum- og félagslegum toga. Geðhjúkrunarfræðingar sérhæfa sig í mismunandi meðferðarformum sem þeir nýta í starfi. Geðhjúkrun felur í sér lausn flókinna samskipta- og ágreiningmála. Hjúkrunarfræðingar sinna geðhjúkrun inni á sjúkrastofnunum, störfum þar sem mikil áhersla er lögð á færni í mannlegum samskiptum og fræðslu víða í þjóðfélaginu. Mikil áhersla er lögð á að hjúkrunarfræðingar fylgist með og komi á framfæri nýjungum í hjúkrun.

Sérhæfing/framhaldsnám á sviðinu- hvar fæst hún

Framhaldsnám á meistarastigi í geðhjúkrun hófst haustið 2001 við Háskóla Íslands. Námið fellur að ramma Háskóla Íslands um rannsóknatengt framhaldsnám. Sjá http://www.hi.is/nam/hjukrun/meistaranam.html
Geðhjúkrunarfræðingar hafa gjarnan sótt sitt framhaldsnám erlendis.

Þróunarstörf

Mikil þróunarstarfsemi er á sviði geðhjúkrunar. Fagið byggir á hjúkrunarkenningum, samskiptakenningum, fjölskyldukenningum, þroskakenningum og kenningum um mannlega hegðun og krefst þess að sífellt sé unnið að endurskoðun aðferða við hjúkrun einstaklinga og fjölskyldna. Mikið hefur verið unnið að þróunarverkefnum innan geðhjúkrunar. Einnig hefur fjöldi bæklinga verið gefinn út af geðhjúkrunarfræðingum.

Rannsókna- og þróunarstörf

Rannsóknir eru undirstaða faglegrar þróunar í geðhjúkrun. Hér koma dæmi um nokkrar rannsóknir og þróunarverkefni sem unnið hefur verið að innan geðhjúkrunar.

• Reynsla foreldra af því að eiga son eða dóttur með jaðarpersónuleikaröskun. Linda Kristmundsdóttir.
• Könnun á þörf fyrir geðhjúkrunarráðgjöf. Ásta Snorradóttir og Rannveig Þöll Þórsdóttir.
• Lýsing á svefnerfiðleikum kvenna og áhrif dáleiðslumeðferðar á þá. Ingibjörg Davíðsdóttir.
• Rannsókn á áhrifum mismunandi þjónustu fyrir börn með einhverfu og fjölskyldur þeirra. Kristín Kristmundsdóttir, Sólveig Guðlaugsdóttir og Páll Magnússon.
• Þróunarverkefni varðandi hugræna atferlishópmeðferð fyrir þunglynda unglinga sem göngudeildarúrræði á barna- og unglingageðdeild. Linda Kristmundsdóttir, Margrét Ólafsdóttir, Haukur Haraldsson.
• Reynsla foreldra af þjónustu legudeilda BUGL. Páll Biering, Helga Jörgensdóttir, Linda Kristmundsdóttir, Sigurbjörg Marteinsdóttir og Þórdís Rúnarsdóttir.
• Lýsingar einstaklinga á áfallareynslu og áhrifum dáleiðslumeðferðar á úrvinnsluferlið. Sigurlína Hilmarsdóttir.
• Könnun á þjálfunarnámskeiðum fyrir foreldra ofvirkra barna á barnadeild BUGL. Sólveig Guðlaugsdóttir.
• Tilraunaverkefni varðandi stuðning við fjölskyldur ofvirkra barna. Vilborg G. Guðnadóttir og Unnur Heba Steingrímsdóttir.
• Skýringalíkön unglingaofbeldis. Páll Biering.
• Aðstandendur geðsjúkra. Eydís Sveinbjarnardóttir.

Starf að forvörnum innan málaflokksins

Geðhjúkrunarfræðingar starfa víða úti í samfélaginu við forvarnir. Sem dæmi má nefna að geðhjúkrunarfræðingar starfa með Landlæknisembættinu og heilbrigðisyfirvöldum við að marka stefnu í málefnum geðsjúkra. Mikið forvarnarstarf er unnið með félagssamtökum eins og Geðhjálp en geðhjúkrunarfræðingar hafa verið virkir í samstarfi við þau samtök. Geðhjúkrunarfræðingar hafa einnig verið virkir við að þróa forvarnarstarf í skólum og öðrum vinnustöðum um land allt.

Hvar er hægt að starfa að þessu

Hjúkrunarfræðingar geta sinnt geðhjúkrun hvar sem er. Öll störf við hjúkrun fela í sér geðhjúkrun. Starfsvettvangurinn er þó aðallega inni á geðdeildum Landspítala- háskólasjúkrahúss og geðdeild Fjórðungssjúkrahússins á Akureyri. Geðhjúkrunarfræðingar hafa verið eftirsóttur starfskraftur á sviðum þar sem mikið reynir á mannleg samskipti. Dæmi um vinnustaði þar sem geðhjúkrunarfræðingar hafa verið að störfum: Athvörf fyrir geðsjúka, heilsugæslustöðvar, Félagsþjónustan, Barnaverndarstofa, Landlæknisembættið, Heilbrigðisráðuneytið, Menntamálaráðuneytið, Svæðisskrifstofur um málefni fatlaðra, lyfjafyrirtæki auk starfa við kennslu.

Alþjóðasamtök og tenglar

Geðhjúkrunarfræðingar taka þátt í alþjóðlegu samstarfi.